Hãng thông tấn Reuters hôm 28/5 dẫn 4 nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết các điều khoản thỏa thuận gồm gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, dỡ bỏ hạn chế đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, trong lúc các nhà đàm phán giải quyết những vấn đề khó khăn như chương trình hạt nhân của Tehran. Mỹ cũng sẽ ngừng chiến dịch phong tỏa cảng biển, dỡ bỏ một số lệnh cấm vận Iran.
Dù vậy, Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa phê duyệt thỏa thuận, theo các nguồn tin.
Các hãng tin lớn khác như AFP, AP và CNN cũng đưa ra thông tin tương tự. Theo trang Axios, bản ghi nhớ còn kèm yêu cầu rằng Iran sẽ gỡ toàn bộ thủy lôi trong vòng 30 ngày.
Nếu thỏa thuận được lãnh đạo hai nước phê duyệt, đây sẽ là bước tiến lớn nhất để hướng tới hòa bình kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát hôm 28/2.
“Rất khó để nói chính xác khi nào và liệu Tổng thống Mỹ có ký bản ghi nhớ hay không. Chúng tôi đang trao đổi qua lại về một vài vấn đề ngôn từ”, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho hay.
Dù nhấn mạnh đã đạt được tiến triển, ông Vance tiết lộ một số điểm chính về chương trình hạt nhân Iran vẫn chưa được thống nhất.
“Có một vài vấn đề, như kho uranium làm giàu cao và hoạt động làm giàu uranium. Chúng tôi đang trao đổi với Iran và cho rằng họ đang đàm phán một cách thiện chí, ít nhất là đến thời điểm hiện tại. Hy vọng chúng tôi sẽ tiếp tục đạt tiến triển và Tổng thống sẽ ở vị thế có thể phê chuẩn thỏa thuận, song rõ ràng điều đó vẫn chưa được quyết định”, Phó tổng thống Mỹ cho hay.
Ông Vance thêm rằng “không thể đảm bảo” sẽ đạt được thỏa thuận như vậy, nhưng bày tỏ lạc quan về triển vọng này.
Trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng cùng ngày, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từ chối xác nhận chi tiết về thỏa thuận sơ bộ được cho là đã nhất trí với Iran. Dù vậy, ông lưu ý mọi thỏa thuận đều cần đáp ứng yêu cầu của Tổng thống Trump rằng Iran phải giao nộp kho uranium làm giàu cao, cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân và mở cửa eo biển Hormuz.
Trong khi đó, hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn một nguồn tin thân cận với đoàn đàm phán cho biết nội dung thỏa thuận vẫn chưa được hoàn tất hay xác nhận.
Kể từ giữa tháng 3, Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố xung đột sắp kết thúc, dù hai bên hầu như không có động thái công khai nào cho thấy sắp đạt được đồng thuận.
Iran kêu gọi dỡ bỏ lệnh trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng ở nước ngoài và Mỹ rút quân khỏi khu vực. Washington kêu gọi Tehran chấm dứt chương trình hạt nhân, dù Iran cho rằng chương trình này nhằm mục đích hòa bình.
Iran nói rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải có điều khoản về chấm dứt các cuộc tấn công của Israel ở Lebanon, song giao tranh vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Israel tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng của lực lượng Hezbollah ở thành phố miền nam Tyre, cũng như tập kích thủ đô Beirut.
Mỹ và Iran hôm 28/5 cũng cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn, trong đó Tehran phóng tên lửa vào căn cứ của đối phương trong khu vực để đáp trả cuộc tập kích của Washington nhằm vào thành phố Bandar Abbas.
Nguồn: VN Express by Phạm Giang (Theo Reuters, Tasnim, CNN)
